Klooster en Kerk: FAQ

Wie is nu eigenaar van het klooster en de kerk?

Beide zijn nog steeds in het bezit van de Dominicanen, ook wel 'predikbroeders' of 'predikheren' genoemd.

Hoe oud is het klooster?

De Dominicanen bouwden een noodkerk op het perceel in 1912. De twee kloostervleugels en de herenhuizen in de Ploegstraat werden gebouwd tussen 1910 en 1914. In 1925 werden het paterskoor en de Sint-Dominicuskerk opgetrokken.

Hoeveel paters hebben er gewoond?

Toen het klooster ten volle in gebruik was woonden er 25 paters.

Sinds wanneer is het klooster verlaten?

Eind de jaren negentig zijn er vijf paters op korte tijd overleden. Dat betekende dat er nog slechts drie paters overbleven. Het klooster was veel te groot geworden. Sinds augustus 2002 wonen de laatste drie bewoners op een andere plaats in de stad. De kerk is op 1 januari 2002 ontwijd.

Zijn het klooster en de kerk in goede staat?

Volgens architecten zijn de gebouwen solide. Het dak en de brandglas zijn recent gerestaureerd. Het Antwerpse stadsbestuur en de Vlaamse overheid investeerden tien jaar geleden nog meer dan 370.000 euro in de gebouwen.

Zijn de gebouwen beschermd?

Neen. Het klooster kan worden afgebroken. De kerk is nog 'veilig' tot 2005 omdat bij de restauratie een overeenkomst is getekend dat de kerk tot tien jaar na de oplevering van de werken niet zou worden afgebroken. Vanaf 2005 echter kan ook de kerk voor de bijl gaan.

Wat heeft de Anarchistische Bond met deze kerk en dit klooster te maken?

De meeste buurtbewoners wisten niet dat zich achter de façades in de Ploegstraat. zo'n indrukwekkend pand bevond met een grote binnentuin. De Anarchistische Bond kraakte het gebouw en stelde het open voor de buurtbewoners. De buurtbewoners gingen massaal kijken, naar de tuin, de kamers, de gaanderijen, de kapel, de refter, de bibliotheek, en gingen op de daken staan. Ze werden verliefd op het gebouw. De bezetting kreeg meteen de steun van alle buurtcomités.

Is kraken niet illegaal?

Kraken is niet illegaal. Een eigenaar van een gekraakt gebouw kan wel naar de vrederechter stappen. Dit is dan een burgerlijke procedure, geen strafrechtelijke. Er wordt dus geen straf uitgesproken maar gekeken of er iemand schade lijdt. De vrederechter zal bij zo'n procedure meestal de eigenaar in het gelijk stellen omdat de krakers er wonen 'zonder recht of titel', geen huurcontract hebben dus. Zo'n vrederechter laat dan het eigendomsrecht voorgaan op het recht op wonen of het recht op een leefbare buurt. De krakers krijgen dan meestal een dag tot twee weken om hun boeltje te pakken. Lees hier een uitgebreider antwoord van de krakers zelf.

Wat zal er met het klooster gebeuren?

Een aantal jaar geleden sloten de Dominicanen en projectontwikkelaar GL International een verkoopscompromis. Ondertussen richtte GL International een tijdelijke vereniging op met de bouwmaatschappij Kairos en het architectenbureau Denys. De kantoren van de Vlaamse Gemeenschap aan de Copernicuslaan voldoen al een tijdje niet meer. Omdat die gebouwen grenzen aan het klooster, gelegen tussen de Ploegstraat en de Provinciestraat, ziet de Vlaamse overheid daar uitbreidingsmogelijkheden.

Is er nood aan bijkomende kantoren in deze buurt?

Antwerpen kent een overaanbod aan kantoorruimten. In bouwblok A van het Kievitproject - recht tegenover het huidige gebouw van de Vlaamse overheid - wordt momenteel minimaal 78.000 vierkante meter kantoorruimte gebouwd, verdeeld over zeven buildings. In de nabijgelegen Pelikaanstraat ligt heel wat braakliggend terrein. De stadsdiensten aan de Van Immerseelstraat hebben ook nog oppervlakte beschikbaar. Aan de overkant van de spoorweg, in de Pelikaanstraat, staan al jaren de gebouwen van de Diamantbeurs leeg, met nog vele vierkante meters grond die braak ligt.

Kunnen op het gebied van het klooster kantoren worden gebouwd?

Op het gewestplan staat het gebied waar zich het klooster bevindt nog steeds als woonzone ingekleurd. Kantoren kunnen dus niet. Normaal gezien moet er eerst een nieuw structuurplan van de stad komen, en eventueel een ruimtelijk uitvoeringsplan, dit volgens de nieuwe wetgeving. Minstens moet er volgens de oude wetgeving (die nog geldt omdat het ruimtelijk structuurplan Antwerpen nog niet af is) een Beperkt Plan van Aanleg gemaakt worden door de stad.

Wat stellen StRaten-Generaal en De Ploeg voor met het klooster te doen?

We willen vijf functies aan de Kievitwijk toevoegen en onderbrengen in het klooster en de kerk: de Europese Zetel van Universiteit van het Algemeen Belang (UAB), de Faculteit van de Verbeelding, de Faculteit van de Alteriteit, Buurtcentrum 't Kievitje en het Huis van de Inspraak.

De Universiteit van het Algemeen Belang bestaat pas sinds 2002. De universiteit werd opgericht door Riccardo Petrella en heeft vandaag faculteiten in Venetië (Faculteit van het Water) en Bologna (Faculteit van de Mondialiteit). Uitgangspunten van het nieuwsoortig, maar tegelijk eeuwenoud universiteitsmodel is dat kennis nooit als neutraal mag worden beschouwd en altijd als een gemeenschappelijk goed. Concreet wil de UAB een aanvulling vormen op en een alternatief bieden voor het universitair onderwijs dat zich vooral en in toenemende mate marktgericht organiseert – privatisering, patentering, utilitarisme, specialisering … Tegelijk streeft de UAB naar samenwerking met bestaande universiteiten, hogescholen en onderzoekscentra.

Als werkvorm wordt het seminarie gehanteerd (2 weken tot 6 maanden), dat niet leidt tot het behalen van een diploma, maar wel tot het gemeenschappelijk opstellen van concrete papers door postgraduaten, ambtenaren, ervaringsdeskundigen, academici, ngo-werknemers, burgers enzovoort. Idealiter vormen deze papers gefundeerde aanzetten tot het beter (= humaner, eerlijker en evenwichtiger) valoriseren van het Algemeen Belang, wat zijn vertaling vindt in het fundamenteel herijken van de beleidsvoering, het ondernemen, het verdelen en consumeren van grondstoffen, de organisatie van steden, het gebruik van technologieën, de sociale interactie, enzovoort.