Klooster en kerk: geschiedenis

Geen alledaags gezicht: 25.000 boeken die uit een verlaten klooster worden gehaald, keurig in witte doosjes gestapeld. Het toneel voor ingewijden speelde zich maandagochtend af achter de kloostermuren van de Paters Dominicanen vlakbij de Zoo in Antwerpen. Gazet van Antwerpen mocht mee en sprak met koper en verkoper.
"'Sartoris' van de Antwerpse kunstenaar Michel Seuphor is de max", zegt koper Jan Herbots van 't Profijtelijk Boeksken in Westerlo.

De verkoper: pater Stef Roose (69)

"Sinds twee jaar praten we over de verkoop van de bibliotheek", zegt pater Stef Roose. "Twee jaar geleden zijn er vijf paters in korte tijd overleden. Dat betekende dat we met nog slechts drie overbleven. Het klooster was veel te groot geworden. Sinds augustus 2002 wonen we in een burgershuis in de stad, knusser, maar zonder kerk. Onze kerk is op 1 januari ontwijd."

"Moeilijk? Tja. De twee anderen - van wie er nu één in het ziekenhuis ligt - missen het klooster geweldig, maar ik ben die fase voorbij."

Gedurende 35 jaar is het klooster aan de Ploegstraat 25, met Predikheeren op de brievenbus, thuis geweest voor pater Roose. "Ik ben hier aangekomen in 1967! Het klooster bestaat sinds 1914. Bij de beschietingen van het Centraal Station in 1914, zijn de gewonden hier binnengebracht. Toen is dit huis een veldhospitaal geweest. Op de hoogdagen woonden in dit klooster 25 paters."

Urenlang heeft pater Stef Roose in de bibliotheek en leeszaal gezeten. "In de leeszaal stonden de naslagwerken en tijdschriften. Daar zat ik geregeld. Titels van op de index? Die zaten boven in de bib in de kast met kippengaas. Achteraf bekeken was dat allemaal niet zo erg hoor. Wat erin zat? Van een niet-geautoriseerde Bijbelvertaling tot Paapsche Vertellingen."

"Of mijn hart bloedt? God, er zitten veel oude boeken bij. Hedendaagse theologie en filosofie zit er niet echt bij. Ik kan er afscheid van nemen. Ik lees veel, maar vooral hedendaags beschouwend, essays, kosmologie, of politici die hun bedenkingen formuleren."

De koper: Jan Herbots (36)

"Ik hoop vanavond 15.000 boeken richting Westerlo te hebben", glundert Jan Herbots van antiquariaat 't Profijtelijk Boeksken. "Hoe ik aan dit adres kwam? Via via, van een bevriende pater uit Leuven. Wie anders dan wij zou dit lot kopen? Wij redden deze boeken van de verbrandingsoven."

Slechts vijf procent van de titels is literatuur, het overige is voornamelijk theologie. Bij een wandeling in de bib op drie verdiepingen en de talloze cellen en kamers met rijen boeken vallen deze titels op: Jongens en wetenschap, bonte mengeling van spel & sport (uitvindingen en ontdekkingen, knutselwerken en avontuur), De wandelende jood is thuis, Strijd en zegepraal der heiligen, Pieter Daens van Louis Paul Boon, De duivel in het dorp van Maurice Zermatten, Hoe word ik man, Dominikanen en hun geschiedenis op postzegels, Evangelicum Vitae, Aphorismen van August Vermeylen (1932), De non van Diderot, De duivel van Papini en Zie, ik maak alles nieuw.

"Sartoris van de Antwerpse kunstenaar Michel Seuphor", noemt Jan "de max. Dit is één van de 300 exemplaren uit 1933! Ik schat dat hij 500-600 euro waard is."

Wanneer deze boeken in het rek staan en/of op het internet in het antiquariaat in Westerlo? "Over een half jaar? Ze moeten ingegeven worden en volgende week heb ik weer een partij te kopen."

In 't Profijtelijk Boeksken, Zandberg 79, Westerlo. Info: 014-54.11.00 of www.ipb-books.com

Martine Cuyt