De Morgen

21-04-2003

ANTWERPEN Van onze verslaggever Eric Rinckhout
Het gebeurt niet elke dag dat een wijkcomité samen met een projectontwikkelaar een persconferentie geeft omdat de ontwikkelaar ingaat op de verzuchtingen van de bewoners. Gisteren was dat het geval in Antwerpen: na een lange strijd, tot in de rechtbank, gingen Robelco en De Ploeg/StRaten-Generaal rond de tafel zitten om te kijken welke wijzigingen aan het Kievit-project haalbaar waren. Robelco dient eind deze maand een nieuwe bouwaanvraag in. ‘De wijzigingen zijn klein maar wezenlijk’, aldus een tevreden Manu Claeys van De Ploeg.

De voorbije maanden zwol de kritiek van de buurtbewoners aan op het bouwproject dat ontwikkelaar Robelco realiseert aan het zogeheten Kievitplein in Antwerpen, de plek achter het Centraal Station waar tot voor kort het Switel stond. In tegenstelling tot het oorspronkelijke masterplan werd er een erg gesloten reeks van acht hoge gebouwen opgetrokken, voornamelijk kantoren.

De buurtbewoners wilden meer open ruimte, meer woningen, meer ‘doorwaadbaarheid’ en een grotere vermenging van functies waardoor de levendigheid van de plek, ook ’s avonds, zou vergroten.

Nadat op 17 februari een Antwerpse rechter de klacht van de buurtcomités onontvankelijk had verklaard, mocht Robelco voortbouwen.

Toch nam op 23 februari de projectontwikkelaar zelf het initiatief om De Ploeg en StRaten- Generaal uit te nodigen voor een gesprek. “Wij wilden niet het stempel krijgen van ‘lompe betonboeren’”, zegt Robelco-projectleider Frank de Snoeck, “en laten zien dat we ook gezond boerenverstand hebben. Wij waren bekommerd om de leefbaarheid van de plek en wilden luisteren. Maar het blijft voor ons een economisch gegeven, dat ontken ik niet.”

Na een positief gesprek engageerde Robelco zich om een onafhankelijk architectenbureau in de arm te nemen om uit te zoeken welke wijzigingen er mogelijk waren – binnen het bouwproces en zonder al te grote financiële gevolgen. Het Antwerpse architectuurbureau Stramien was bereid om de delicate taak op zich te nemen en stelde een reeks ingrepen voor die de openheid bevorderen en meer woningen creëren.

De voorstellen van Stramien werden eerst voorgelegd aan de buurtbewoners, de stedelijke overheid en de NMBS, die aan het Kievitplein een tweede stationsingang bouwt.

DE INGREPEN

Om welke ingrepen gaat het nu?

De afwerking van de vier Alcatel- gebouwen (C, D, E en F op de plattegrond) is het verst gevorderd, waardoor de ingrepen daar het moeilijkst zijn. Het voorstel is om van de vier doodlopende straten tussen de kantoorgebouwen kwaliteitsvolle groene zones te maken, zodat het Alcatel-complex in één grote tuin zou komen te liggen.

In de vier zuidelijkste gebouwen zijn de ingrepen groter. De verbinding tussen A en H verdwijnt, zodat het geplande plein iets meer openheid krijgt, en in beide gebouwen komen behalve hotels ook een twintigtal appartementen en studio’s. De ingang van het ondergrondse commerciële gedeelte wordt verplaatst naar de hoek van het gebouw. Op de kop van gebouw B komt, aan de kant van het station, een grand café, terwijl aan de kant van het centrale plein een restaurant komt, zowel voor het Alcatel-personeel als voor het grote publiek.

Architect Karl Anthonissen (van Jaspers, Eyers en Architecten) verwerkt momenteel de resultaten in bouwplannen die de basis zullen vormen van een nieuwe bouwaanvraag die Robelco eind april zal indienen. De goedkeuring wordt nog voor de zomer verwacht.

“De wijzigingen zijn klein maar wezenlijk”, zegt Many Claeys van De Ploeg. Hij is Robelco erkentelijk voor de inspanningen die alsnog geleverd zijn en hoopt dat zo’n overleg tussen projectontwikkelaars en buurtcomités ook elders vruchten zal afwerpen.

“Maar ook de ruimere omgeving moet worden aangepakt, anders zijn de wijzigingen een pleister op een houten been”, zegt Claeys. De Ploeg legt daarom nog een aantal voorstellen op tafel. Bij de NMBS heeft Paul Martens, directeur patrimonium, alvast positief gereageerd op de vraag om in de tweede, helemaal uit glas opgetrokken stationsingang (links op de platte grond) niet één maar drie, liefst ruime toegangen voor voetgangers te voorzien en het stationsplein zelf (links onder) autovrij te maken. In het NMBS-dossier krijgt De Ploeg eveneens de steun van Robelco.

Ook het nieuwe masterplan van de Zoo biedt perspectieven. De dierentuin zou graag zoveel mogelijk muren en aanpalende huizen slopen, om in de Omme ganck- en Ploegstraat openheid te creëren en er een tweede ingang te maken zodat de Zoo op termijn een tuin voor het Alcatel-personeel en de hele buurt kan worden.

De Ploeg heeft inmiddels in een brief aan het stadsbestuur erop aangedrongen dat een deskundig architectenbureau de opdracht zou krijgen voor de hele publieke ruimte van het Kievit-project plein én omgeving dus. Zodat ook het Kievitplein geen vergeten achterdeur maar een tweede voorkant van het Centraal Station wordt.