In de Pers: krantenartikels

ANTWERPEN - De projectontwikkelaar Robelco past de bouwplannen voor het Kievitplein aan het Centraal Station in Antwerpen in extremis toch aan. Tussen de acht flatgebouwen komen meer doorgangen, waar een hotel was gepland, komen ook appartementen, en een ,,grand café'' moet leven brengen. Maar zelfs die beperkte aanpassingen kunnen pas slagen als ook de stad Antwerpen en de NMBS meewillen.

GROTE betonmolens maalden ook gisteren verder op de werf achter het Centraal Station en de zoo. Vier van de acht geplande torens staan al voor acht verdiepingen recht, ook het beton van de ondergrondse verdiepingen is gegoten. De telecommunicatiereus Alcatel vestigt er zijn hoofdkantoor, twee torens worden hotel, één toren wordt businesscenter en in een andere komen woningen. Ondergronds komen winkels. De site is een toplocatie in Antwerpen, vlak bij het nieuwe HST-station.

Maar van voorbeeldige stadsvernieuwing ontaardde het project in een stedenbouwkundige miskleun. Robelco bouwt een monotone kantoorwijk met het uitzicht van Brussel Noord, een dode plek in de stad. De buurt kwam in actie, de Vlaamse bouwmeester sprak er schande van, architecten tekenden alternatieven uit. De grote mobilisatie leidde tot een rechtszaak. Die bleef zonder gevolg, maar gaf de zaak wel grote weerklank en maakte van het Kievitplein een symbooldossier voor slechte stedenbouw.

Niet alleen de buurt, maar ook de projectontwikkelaar bleef met een kater zitten. Het Kievitplein bezorgde Robelco flinke imagoschade, aan zichzelf en aan zijn dure project. Onmiddellijk na de rechtszaak knoopte Robelco gesprekken aan met verantwoordelijken van de buurtcomités. Er groeide snel wederzijds vertrouwen. Grote veranderingen aan de plannen konden niet meer, omdat de helft van de gebouwen al in aanbouw was. Ook de tijdsdruk was hoog. Maar met functies kon geschoven worden.

Robelco en de buurt zetten het Antwerpse architectenkantoor Stramien aan het werk om wat nog overblijft aan publieke ruimte tussen de torens, op te waarderen: gelijkvloerse verdiepingen opentrekken, de NMBS overtuigen om een grotere zij-ingang naar het Centraal Station te maken, een grand café in het aanpalende businesscenter installeren zodat er een echt stationsplein ontstaat, een groene binnentuin tussen de Alcatel-torens en een ruimer gevoel creëren tussen de andere gebouwen.

Robelco zelf schrapt een hangende verbinding tussen twee hotelgebouwen om een claustrofobische canyon te vermijden. In beide hotelgebouwen komen meer appartementen en studio's. De projectontwikkelaar schuift ook met de ingangen voor het ondergrondse winkelcentrum en het hotel. De vier gesloten torens van Alcatel - de helft van het project - blijven ongewijzigd, ,,we zijn daar al te ver, we zijn er al bezig met de inrichting van de koffiehoek'', zegt Frank de Snoeck, de projectmanager van Robelco. ,,Elke kleine wijziging heeft een grote impact. Er zijn telkens zeer veel mensen bij betrokken, het is zeer complex.'' Om de werknemers van Alcatel bijvoorbeeld uit hun gebouwen te lokken naar de brasserie, moeten niet alleen de plannen voor de industriële keuken en kantine in het Alcatel-gebouw hertekend worden, maar zijn ook onderhandelingen nodig met vakbonden en directie over sociale rechten, prijzen en budgetten.

Die aanpassingen kosten Robelco geld en veel energie. Waarom gaat het bedrijf nu wel overstag? ,,We zijn gaan praten omdat we niet altijd opnieuw die stempel willen krijgen van lompe, domme betonboeren'', zegt De Snoeck. ,,We zijn vriendelijke betonboeren. We zijn betonboeren met boerenverstand. We beseffen ook wel dat de leefbaarheid van de buurt en van het project erop vooruitgaan.''

De buurtbewoners richten nu hun aandacht op de blinde muur van de Antwerpse Zoo en op het aanpalende Copernicusgebouw van de Vlaamse administratie. De Zoo wil zijn lange blinde muur openbreken. Antwerpen ziet er brood in om het Copernicusgebouw af te breken, maar de Vlaamse overheid voorlopig niet.

Karel Verhoeven