De Standaard

30-01-2006

Omwonenden willen kerk omdopen tot café en filmzaal

Aansluitend bij dit artikel: "Can do ontstaan uit rellen" - zie verder

Met de ,,can do-methode'' hadden de omwonenden in geen tijd de taken verdeeld.

Een buurtcafé en een filmzaal. Als het van de bewoners van de Kievitbuurt afhangt, wordt dat de nieuwe bestemming van de leegstaande dominicanenkerk aan de Provinciestraat in Antwerpen. De kloostertuin, die nu meer weg heeft van een jungle, willen ze omtoveren tot een tuin waarin de kinderen kunnen ravotten.

DAT dit geen verre toekomstmuziek is, bewezen de bewoners afgelopen zaterdag tijdens een buurtvergadering. In amper twee uur tijd stonden hun ideeën op papier, werden er verantwoordelijken aangeduid voor de verschillende projecten en werden concrete afspraken gemaakt voor het verdere verloop.

Het geheim van dit vergadersucces? ,,De uit Londen overgewaaide can do-methode'', weet Geert van de Antwerpse bewonersgroep StRaten-Generaal. De advocate wil liever niet met haar volledige naam in de krant.

,,Concreet betekent can do dat je zelf het heft in handen neemt en dat je niet wacht tot 'ze' van bovenaf iets ondernemen. Toen we over de can do-methode lazen, beseften we dat we die, zonder het te weten, eigenlijk al lang toepasten", legt ze uit. ,,Een bijkomend voordeel is dat de middelen die voor die buurten worden vrijgemaakt, ook echt daar terechtkomen.''

De buurtbewoners die zaterdag mee aan de vergadertafel schoven, kregen - geheel volgens de can do-methode - de opdracht om hun wensen en verlangens over de buurt op kaartjes te schrijven. ,,Vervolgens hebben we de inhoud van de kaartjes overlopen en hebben we de kaartjes die onder dezelfde noemer vielen, gegroepeerd'', legt Lin Ploegaert van StRaten-Generaal de werkwijze uit. De kaartjes die overbleven, werden in een grote cirkel op tafel gelegd. De volgende stap bestaat erin om daar de projecten uit te distilleren die echt haalbaar zijn. ,,Iedereen mocht een kaartje met daarop een project naar het midden van de cirkel schuiven. Maar dit schuiven is niet vrijblijvend. Als je schuift, moet je je ook willen engageren voor het project dat je naar voren schuift, moet je ook geloven dat we dat kunnen doen'', zegt Ploegaert. Uiteindelijk haalden drie projecten de strenge selectie: een buurtcafé en een filmzaal inrichten, en de tuin openstellen.

In een volgende fase zaten de drie werkgroepen samen om zich te bezinnen over een stappenplan voor hun project: wat doen we nu, straks en later? Maar ook: wat kunnen we zelf doen, of met de hulp van anderen? Voor de tuin hield dat stappenplan bijvoorbeeld in dat er nu al hondenpoep kan opgeruimd worden. ,,Wanneer het straks lente is, kunnen we met aanplantingen beginnen en later kan er met de toekomstige eigenaar over een onderhoudscontract worden gesproken'', vat Ploegaert het stappenplan voor de tuin kort samen.

Op de middelen van derden zullen de buurtbewoners vermoedelijk niet al te lang moeten wachten. Het district heeft al laten verstaan dat het de projecten wil ondersteunen, op voorwaarde dat er een vzw wordt opgericht.

De plannen voor de invulling van de kerk horen thuis in de rij eerdere verwezenlijkingen van de Kievitbuurtbewoners. Zo redden ze het klooster in de Ploegstraat al van de sloophamer. De dominicanenorde, die eigenaar is, wilde het gigantische gebouw immers verkopen aan de Vlaamse overheid. Die had plannen om het plat te gooien en te vervangen door een kantorencomplex. Maar die plannen stootten op protest bij de buurtbewoners. Een groepje krakers dat die operatie wilde verhinderen, nam zijn intrek in het klooster. Een jaar later werd het gezamenlijke protest van de buurtbewoners en de krakers beloond toen het provinciebestuur besloot om het klooster aan te kopen.

Vier Antwerpse sociale organisaties - het buurt- en opbouwwerk Riso, Vitamine W, de Buurtontwikkelingsmaatschappij (Bom) en het minderhedencentrum De Acht - krijgen er binnenkort een vaste stek. De kerk is de facto nog eigendom van de dominicanenorde, maar het provinciebestuur heeft zich ook hier akkoord verklaard om het gebouw te kopen. Tot die tijd blijven de krakers trouw op post in de kerk. ,,Door hun aanwezigheid is er voldoende sociale controle in en rond de kerk, wat de buurt ook weer ten goede komt", besluit Lin Ploegaert. Volgende week zaterdag zit een deel van de buurtbewoners opnieuw aan tafel, ditmaal om de structuur uit te tekenen van het toekomstige buurtcentrum.

Van onze medewerkster Annick Dirkx

Can do ontstaan uit rellen

De can do-denkwijze onstond meer dan twintig jaar geleden in Londen, als uitloper van de ,,Brixton disorders''. In april 1981 vormde de migrantenwijk Brixton twee dagen lang het toneel voor hevige rassenrellen. Lord Leslie Scarman, destijds een van de hoogste magistraten in Groot-Brittannië, schreef op verzoek van de regering een uitgebreid rapport over deze rellen. Uiteindelijk zou hij ervoor zorgen dat de regering echt luisterde naar wat er in die achtergestelde wijken leefde.

Het uitgangspunt van zijn rapport, dat in 1991 werd gedoopt tot het Scarman Trust, is de bottom up-benadering van de democratie. Alle gemeenschappen hebben volgens hem een eigen rijkdom aan kennis, vaardigheden en sociale netwerken, maar wenden die niet altijd even optimaal aan. Het Scarman Trust wil net in die mensen, de can do'ers, investeren die binnen een gemeenschap als katalysator fungeren en ervoor zorgen dat de troeven worden gebruikt voor een positieve verandering.

(ada)