De Morgen

03-12-2004

BRUSSEL Eigen berichtgeving Eric Rinckhout

Over de bouwplannen voor de Antwerpse Kievitwijk achter het Centraal Station dreigt een polarisatie. De verenigde buurtcomités zijn ten einde raad naar de rechter gestapt om de werken te laten stilleggen. Bouwheer Robelco betreurt dat een naar eigen zeggen ‘zorgvuldig voorbereid project’ via gerechtelijke weg betwist wordt.

‘Het is een lovenswaardig initiatief van de buurtcomités dat zij op die manier hun rechten opeisen’, zegt Vlaams bouwmeester b0b Van Reeth.

Hoe is het zover kunnen komen?
b0b Van Reeth: “Het oorspronkelijke masterplan van het Nederlandse bureau MVRDV is destijds enthousiast ontvangen door de stad Antwerpen. Dat plan ging onder meer uit van de belevingswaarde van de plek. Daarna is de projectontwikkelaar met een programma gekomen. Er werden plots andere vragen en andere eisen gesteld. Onder druk van het bedrijf Alcatel, dat ermee dreigde Antwerpen te verlaten, is dan gekozen voor een architectuurplan. Maar men heeft niet gekozen voor goede stedenbouw.”

Wat impliceert dat?
“Goede stedenbouw betekent dat je aan het stadsweefsel werkt, dat je zorgt voor een democratische ruimte, een openbare plek die van ons allemaal is. Een plek waar je met plezier elkaar ontmoet en waar goederen kunnen worden uitgewisseld. Nu ontstaat daar een leegte doordat er één gebouw wordt neergezet.”

De projectontwikkelaar spreekt over acht volumes, maar de passages lijken wel erg nauw. Een mini-Brussel-Noord, kortom.
“Wat u zegt. Geen wonder dat er een gelijkenis is, het is dezelfde architect.
Het gaat trouwens niet alleen over volumes maar ook over bestemmingen, over een evenwichtige mix van werken en wonen, over bedrijvigheid op de benedenverdiepingen.
Je moet zorgen voor constante bedrijvigheid in zo’n wijk. Zorgen voor werkgelegenheid kan ook in een goed project.”

Waar is het dan fout gelopen?
“Misschien was er in het oorspronkelijke plan van MVRDV een te grote mix, misschien moesten de volumes groter worden. Maar de ontwikkelaar kiest gewoon voor een andere ontwerper en de stad volgt hem daarin. Er speelt natuurlijk ook een stuk chantage mee: wil je Alcatel of wil je Alcatel niet? Alsof het pakket te nemen of te laten was. De stad is daarin meegegaan en heeft haar ambities niet volgehouden om een plek te maken die een soort stedelijke generositeit biedt.”

Kunt u in dit dossier nog een rol spelen?
“In feite niet. Mijn rol is uitgespeeld.
Ik ben zeer vroeg bij dit dossier betrokken geweest. Ik heb me toen boos gemaakt en aan de alarmbel getrokken. Dat heeft allemaal niets uitgehaald. Als de stad beslist om daar iets anders te doen, dan is dat haar keuze. Ik geef alleen advies, ik heb er een hekel aan om dingen achteraf op de spits te drijven.

“Ja, het is jammer dat mijn rol uitgespeeld is, maar zo loopt het nu eenmaal. De politici nemen de beslissingen, zij zijn verkozen, zij maken het beleid.”

De buurtcomités, die gesteund worden door Groen!, brengen de zaak nu voor de rechtbank. Geeft u hen enige kans op slagen?
“Daar durf ik niets over te zeggen. Ik weet ook niets over de verleende bouwvergunningen. Maar ik vind het wel een lovenswaardig initiatief van de buurtcomités.”