07 februari 2005

Dit weekend lazen we in verschillende kranten dat de buurtcomités rond het Antwerpse Kievitplein 'duizenden jobs in gevaar brengen'. Alcatel dreigt immers met een vertrek uit Antwerpen als de bouwwerken aan haar nieuw kantoorproject te veel vertraging oplopen, dit omwille van de rechtszaak die de buurtcomités hebben opgestart. Bond Beter Leefmilieu vindt een dergelijk dreigement ongehoord. Het buurtcomité maakt enkel gebruik van haar democratische middelen. Bovendien werd de rechtszaak pas opgestart na talloze pogingen van de buurtbewoners om een gesprek te krijgen met de overheid over de bouwwerken, wat stelselmatig werd geweigerd. De rechtszaak had dan ook perfect vermeden kunnen worden door een gesprek aan te gaan met de buurt. Bovendien is de rechtszaak niet gericht tégen Alcatel, maar wel vóór een leefbare buurt. Dit alles toont volgens BBL ook aan dat er dringend moet gezorgd worden voor een betere en vroegere inspraak van de bevolking bij grote bouwprojecten, iets wat verplicht is volgens het internationale 'Verdrag van Aarhus'.

Volgens diverse weekendkranten driegt Alcatel met een vertrek uit Antwerpen als de werken aan het kantoorcomplex aan het Kievitplein opnieuw vertraging oplopen. Dat zou de schuld zijn van buurtbewoners die een rechtszaak opgestart hebben tegen dit bouwproject. Bond Beter Leefmilieu vindt een dergelijk dreigement ongehoord. Vooreerst zijn de buurtcomités - zeven comités die zich verenigd hebben in 'De Ploeg' - niet gekant tegen de komst van kantoren op zich. Integendeel, de stationsbuurt is ook volgens de comités een uitgelezen locatie voor kantoren. De buurtcomités werkten vorig jaar reeds een alternatief uit mét kantoren, maar dan wel in een leefbare buurt. Het nu lopende bouwproject zal er echter voor zorgen dat de openbare ruimte volledig wordt volgebouwd: van het vroegere Kievitplein zal niets meer overblijven, de menging van wonen en werken blijft dode letter, er is veel te weinig groen voorzien, er zal te veel autoverkeer worden aangezogen door de woonbuurten, 's avond zal het doodse kantoorbuurt zijn,... Kortom: in Antwerpen dreigt een tweede Brussel Noord. De lopende rechtszaak is dus niet gericht tégen Alcatel, maar wel vóór een leefbare buurt.

De rechtszaak kwam er bovendien pas na talloze pogingen van de buurtbewoners om een gesprek te krijgen met de verantwoordelijke overheid over de bouwwerken, wat stelselmatig werd geweigerd. Al sinds 2003 trachtten de buurtbewoners een gesprek te krijgen met het stadsbestuur, maar daar werd nooit op ingegaan. De bewoners stonden met hun rug tegen de muur, waarna een rechtszaak werd opgestart in de hoop een overleg af te dwingen. Deze juridische procedure had dan ook perfect vermeden kunnen worden door voor de bouwwerken een gesprek aan te gaan met de buurtbewoners.

Dit alles toont volgens BBL ook aan dat de Vlaamse regering dringend moet zorgen voor een betere en vroegere inspraak van de bevolking bij grote bouwprojecten. Op die manier kan in de bouwplannen beter rekening gehouden worden met de argumenten van de bewoners en worden rechtszaken nadien vermeden. Dat is trouwens verplicht volgens het zgn. Verdrag van Aarhus van de Verenigde Naties, dat in 2003 door België werd ondertekend. Dit milieuverdrag stelt dat de ondertekende landen moeten zorgen voor een "vroegtijdige inspraak, wanneer alle opties open zijn en doeltreffende inspraak kan plaatsvinden." Het probleem is nu - ook bij het Kievitplein - dat het openbaar onderzoek voor een ruimtelijk plan pas wordt georganiseerd nadat het plan voorlopig werd goedgekeurd door de regering. Op dat moment heeft er echter reeds een politieke besluitvorming plaatsgevonden over het plan, waardoor het quasi onmogelijk wordt om via het openbaar onderzoek nog aanpassingen te laten doorvoeren. Aangezien dit in strijd is met de bepaling van het Verdrag van Aarhus, vraagt BBL dat het decreet op de ruimtelijke ordening wordt aangepast en voorzien wordt in een vroegtijdig openbaar onderzoek. Op die manier kan veel beter rekening gehouden worden met voorstellen van buurtbewoners en kunnen rechtszaken nadien vermeden worden.

Voor meer informatie: Erik Grietens, beleidsmedewerker Bond Beter Leefmilieu, tel. 02/282.17.34, 0474/40.63.94