De Ploeg reageert op de mail van Patrick Janssens en Ludo Van Campenhout

Donderdag 7 april 2005

Geachte heer burgemeester,
Geachte heer schepen,

bedankt voor jullie antwoord.
In naam van alle bewoners betrokken bij het samenwerkingsverband tussen De Ploeg en StRaten-Generaal willen wij benadrukken dat we het bemoedigend vinden dat de stad greep wil krijgen op de ontwikkelingen rond het Kievitplein. Jullie stippen een aantal door de stedelijke overheid genomen initiatieven aan, die we hierbij in dezelfde volgorde willen overlopen.

1. minister Bourgeois werd aangeschreven in verband met de expansieplannen van de Vlaamse administratie op de gronden van het kloostercomplex.
Misschien hebben wij het verkeerd voor, maar in deze fase nog polsen naar de houding of de plannen van het Vlaamse gewest i.v.m. de gronden van het klooster lijkt ons een achterhaalde operatie, precies omdat de Dominicanen inmiddels op 21 februari ll. aan het stadsbestuur lieten weten dat van kantoren niet langer sprake kan zijn (als deel van de op de verkoop gelegde servitude). Ook de diensten van de minister weten dit intussen, want blijkens het laatste beheersverslag wordt niet langer van uitbreiding van het Copernicusgebouw gesproken.

Een en ander betekent niet dat wij deze blijk van verdere interesse door het stadsbestuur in kerk en klooster niet naar waarde zouden schatten. Want de site blijft een waardevol element in het mee opwaarderen van de Kievitwijk in het algemeen en het Kievitplein in het bijzonder. Hopelijk kunnen de stad en de bewoners op korte termijn hun visie daarover aan elkaar verduidelijken. Ook hier geldt immers: samen staan we sterker.
In de loop van de voorbije maanden passeerden heel wat soorten mogelijke invullingen de revue: buurthuis genre Badhuis of Stadsmagazijn, in combinatie met een collectieve aankoop met meerdere functies (cfr. initiatief van Peter Thoelen/VIBE), of met lofts met gezamenlijke tuin (er is interesse), of toch met de jeugdherberg (i.p.v. op Sint-Andries)? Het ware raadzaam om samen eens door deze lijst, aangevuld met andere mogelijkheden, te lopen. Kwestie dat geen kansen gemist worden.
Binnen StRaten-Generaal en De Ploeg is sinds half februari een veelbelovend en voor Antwerpen vrij prestigieus invulproject in voorbereiding. Met de paters werd daarover reeds contact opgenomen. Zolang zij in onderhandeling zijn met de huidige kandidaat-koper kunnen ze echter niet ingaan op het exploreren van deze piste. De paters lieten ons nog weten dat iemand namens hen met de stadpraat, maar dat zij voorlopig geen reactie mochten ontvangen. Eind vorige week belde een journaliste van De Standaard ons: of het waar was dat het klooster een koper had gevonden? Weet het stadsbestuur hierover meer? Kan over dit alles zo vlug mogelijk een bijeenkomst georganiseerd worden, om minstens de verschillende denkpistes met elkaar te laten sporen?

In ons schrijven van 15 maart stuurden wij aan op het betrekken van de Vlaamse overheid (in casu minister Van Mechelen als minister van Ruimtelijke
Ordening) bij verder overleg over de relatie van het Kievitplein met de site van het Copernicusgebouw en, indirect, met de Zoo. Daartoe werden blijkbaar geen stappen gezet door de stad. We hopen dat dit alsnog gebeurt. Dat ook minister Bourgeois hierbij betrokken wordt als bevoegde minister voor de huisvesting van de administratie is evident. Werd in de brief aan de minister of in mogelijke andere contactnames met leden van de Vlaamse regering intussen van gedacht gewisseld over de Copernicussite als sleutel voor het open gooien van de hele wijk, incluis het semi-gesloten Kievitpleincomplex?

2. Tijdens de infomiddag in de Zoo (13 maart) konden we inderdaad vernemen dat de Zoo plannen koestert om haar zuidelijke flank open te gooien. Uit gesprekken met Alcatel leiden we af dat dit eventueel ook de uitbouw van een restaurant in het rundergebouw inhoudt. Dat is goed nieuws. We kijken uit naar de resultaten van de masterplanwedstrijd, en polsten inmiddels bij directeur Van Eysendeyk en bij de Vlaamse bouwmeester of in de jury plaats is voorzien voor mensen uit de wijk - zoals dat ook het geval is bij bv. de heraanleg van de Dageraadplaats.
Nu we de Alcatelgebouwen stilaan op volle hoogte zien verschijnen, rijst een nieuwe vraag (die intern overigens al een oude vraag is): hoe zal de dierentuin erin slagen om te waken over 'de illusie van oneindigheid', waarover de schepen het had op 13 maart? Waar de impact van het Kievitcomplex het grootst is (achter het pinguïngebouw), zien we nog weinig mogelijkheden om een groenscherm te plaatsen. Bestaan er plannen om ook op die plaats de muur van beton en glas aan het zicht te onttrekken, want het negatieve advies van Monumenten en Landschappen was in deze toch formeel.
Tijdens het overleg in het Copernicusgebouw (dd. 2 maart 2005) werd een denkoefening over een mogelijke wandelpromenade met inkijk in de zoo nogal vlug stopgezet, omdat de zoo geen inkijk zou verdragen. Nu stellen we vast dat een inkijk van enkele verdiepingen Alcatelpersoneel geen probleem is.

3. Omdat het verhaal van het station en de doorwaadbaarheid ervan een gesloten boek blijft voor zowel Robelco, Alcatel, wijzelf als blijkbaar ook de stad (want in jullie schrijven vernemen we niets over het resultaat van mogelijke gesprekken daarover), namen we zelf contact op met de NMBS.
Gistermorgen pleegden twee architecten van Stramien samen met Peter Verhaeghe voor StRaten-Generaal en Manu Claeys voor De Ploeg overleg met dhr. Paul Martens. Op de agenda stonden suggesties van onze kant met het oog op het optimaliseren van het stationsgebouw (doorwaadbaarheid impliceert meer uitgangen in alle richtingen), het stationsplein (meer plein, minder verkeerslus - zie ook het Astridplein aan de andere kant van het station:
waarom komaf maken met de verkeerslus op dat plein en er een installeren aan het andere stationsgebouw? Is het Kievitstation dan toch een achterkant?) en de publieke ruimte in het algemeen.
Paul Martens zal intern overleg plegen zowel wat betreft een bijkomende uitgang in het stationsgebouw als het 'een echt plein maken van het stationsplein', zoals hij het zelf formuleerde.

Over de publieke ruimte in het algemeen bleek dhr. Martens de analyse van zowel de architecten van Stramien, wijzelf als dhr. De Snoeck te delen: het uittekenen van deze ruimte in en rond het Kievitpleincomplex moet krachtig en met visie gebeuren, want daar valt of staat de redding van het Plein mee.

Het volstaat niet om links en rechts wat te corrigeren. Een totaalconcept is nodig, met oog voor mankementen op het Plein en potenties in de onmiddellijke omgeving (= het station, de Zoo, de Copernicussite en de zones B, C en D). Samen met dhr. Martens voor de NMBS en dhr. De Snoeck voor Robelco (in samenspraak met dhr. De Vocht) willen De Ploeg en StRaten-Generaal daarom het volgende aan het stadsbestuur suggereren. Net zoals het Astridplein en de Rooseveltplaats verdient het Kievitplein de hand van een gewaardeerd en deskundig architectenbureau. Een opdracht hiertoe dient op zeer korte termijn (we spreken over een viertal weken, want de tijd dringt) gegeven te worden aan een dergelijk bureau. Trekker hiervan zou de stad Antwerpen zijn. Het reeds voorziene budget kan geheroriënteerd worden.
Ons lijkt Stramien hiervoor het aangewezen architectenbureau, omdat deze opdracht in het verlengde ligt van de eerste opdracht i.v.m. het Kievitplein zelf. Maar evengoed kan bijvoorbeeld de Vlaamse bouwmeester of de stadsbouwmeester de opdracht krijgen om een lijst op te maken, waaruit dan in overleg met alle betrokkenen en eventueel in de context van een beperkte wedstrijd met snelle procedure een bureau gekozen wordt. We hopen dat de stad in dit verzoek een stedenbouwkundige kans leest (cfr. jullie opmerkingen over 'een meer integraal plan voor de publieke ruimte' en 'ook in het openbaar domein zit een belangrijke opgave') veeleer dan een budgettaire hindernis.
Kan deze vraag toegevoegd worden aan de agenda van het eerstkomende schepencollege?

4. Terecht wordt nu door de stad ook de focus gericht op de overzijde van de spoorweg (Pelikaanstraat) en van de Lange Kievitstraat (Van Immerseelstraat), waarbij veel aandacht zal gaan naar het opmaken van een integraal plan voor de publieke ruimte. Op 11 december 2004 gaf de schepen te kennen dat 'men' bezig was met het uitwerken van plannen voor de zones B, C en D (incluis het Moretusparkje). Toen was er sprake van een maquette die we konden bekijken. We hebben intussen begrepen dat een en ander wat voorbarig gecommuniceerd werd (van een maquette hadden ze op de administratie geen weet) en dat nu blijkbaar een doorstart voorbereid wordt voor de nog te ontwikkelen zones.
Om misverstanden en energieverspilling te vermijden hadden we hierover graag een overleg vóór de eerste lijnen op papier staan, want de praktijk leert dat die lijnen hardnekkig kunnen zijn eens ze op papier staan. Binnen de buurtcomités bestaan naast honger naar informatie ook reeds een aantal ideeën over de te ontwikkelen zones. Waarom deze ideeën dan niet nu al leggen naast andere opvattingen (binnen de stedelijke diensten, maar ook bij de joodse gemeenschap, de scouts, de NMBS, etc.)?

5. We zijn het met jullie eens dat de door ons en architectenbureau Stramien gesuggereerde aanpassingen overgenomen door Robelco eerder bescheiden maar toch wezenlijk zijn. Dit sterkt ons in onze overtuiging dat ook een overheid die zich mee ondersteund weet door bewoners in een eerdere fase dit soort aanpassingen en wellicht nog andere ook uit de brand had kunnen slepen. Het is goed te vernemen dat de stedelijke administratie in overleg met Arohm alles in het werk zal stellen om de nieuwe bouwaanvraag zo efficiënt mogelijk te behandelen. Binnen Robelco levert Frank de Snoeck een ernstige inspanning om aanpassingen te bepleiten en mogelijk te maken - dit mag gehonoreerd worden met een prioritaire behandeling van dit dossier door de stad.

In de marge van dit alles, maar zeker niet als marginaal te beschouwen, willen wij van de gelegenheid gebruik maken om de aandacht te vestigen op de gevaarlijke verkeerssituatie in de Ploegstraat ter hoogte van het klooster.
Kunnen de daar geplaatste kantoorcontainers niet stilaan verderop in de Ploegstraat geplaatst worden? Nu moeten fietsers en voetgangers er de hele dag door hun weg zien te vinden tussen daar aanschuivende of elkaar kruisende vrachtwagens (die hun tegenliggers niet kunnen zien tot het te laat is, en dan begint het manoeuvreren). Zelfs op het voetpad zijn ze niet veilig (zie bijgevoegde foto's). Een voetpad dat intussen dringend aan herstelling toe is, want uiteraard begeven de zandlaag en de daarin gesitueerde buizen het onder de druk van al dat verkeer. Met waterschade in de kelders van de aanpalende huizen tot gevolg. Op onze vraag aan de verkeerspolitie (dd. 25 maart) om de containers te verwijderen kwam nog geen antwoord.

Met vriendelijke groeten,

Belinda Bruzzese, Manu Claeys, Patsy Goderis, Jan Hertoghs, Eric Joris, Anne Provoost, Marleen Wille voor de zeven lokale buurtcomités van De Ploeg, Dirk Lenaerts en Peter Verhaeghe voor StRaten-Generaal