Met grote opluchting en vreugde reageren de bewoners van de wijkcomités verenigd in De Ploeg op het nieuws dat de Provincie Antwerpen het kloostercomplex tussen de Ploegstraat en de Provinciestraat aankocht.

Precies een jaar geleden leek de sloop van het complex nog bijna onvermijdelijk. In de kranten verschenen koppen als ‘Sloop komt dichterbij’ (Gazet van Antwerpen, 15 september 2004), ‘Nervositeit over Kievitklooster’ (De Standaard, 16 september) en ‘Antwerps Kievitklooster ernstig bedreigd’ (De Morgen, 8 november).

In de zomer van 2004 hadden anarchisten het klooster gelegen achter de Antwerpse zoo gekraakt. In september 2004 diende een projectontwikkelaar een sloop- en bouwaanvraag in, met als bouwheer de Vlaamse overheid die er uitbreiding zocht van het Administratief Centrum van de Vlaamse Gemeenschap, het zogenaamde Copernicusgebouw.

Verschillende wijkcomités tekenden toen al enige tijd protest aan tegen de onoordeelkundige manier waarop hun Kievitwijk herontwikkeld werd. Door de kraak werd het klooster het zichtbare en verbeeldingsrijke symbool van dit protest. Zeg maar: de spreekwoordelijke druppel. Voor de wijkcomités was de maat vol. Ze verenigden zich onder de koepelnaam De Ploeg – genoemd naar de straat van het klooster – en begonnen samen met stRaten-generaal aan een steeds bredere uitdijende strijd voor meer inspraak en betere stedenbouw. Het Kievitplein werd een begrip in heel Vlaanderen.

Over het lot van het klooster kwam intussen een waas van onduidelijkheid. De paters begrepen de sociale roep van de bewoners en stelden de verkoop van het complex uit. De bewoners droomden van allerhande invullingen, tot stRaten-generaal met een concreet initiatief op de proppen kwam. Het bewonerscollectief zag in het kloostercomplex de ideale huisvestingsplaats voor de Universiteit voor het Algemeen Belang, een initiatief van de wereldvermaarde professor Riccardo Petrella en zijn Groep van Lissabon.

Voor de ontstaansgeschiedenis hiervan in Antwerpen, zie www.universiteitalgemeenbelang.be

Namens StRaten-Generaal en De Ploeg namen individuen daarom het initiatief zich als kandidaat-koper aan te bieden.

Ook de Provincie Antwerpen zag iets in de kloostergebouwen, om er vier sociale koepelorganisaties in onder te brengen. Er kwam intens overleg op gang tussen de Provincie en stRaten-generaal (ook voor De Ploeg). In de zomer van 2005 deed de Provincie een bod op het klooster, dat recentelijk bekrachtigd werd in een verkoopsovereenkomst.

Dat de Provincie in het complex ook plaats voorziet voor een buurtcentrum ervaren de bewoners niet alleen als een blijk van waardering voor de geleverde strijd, maar ook als een kans om een nieuw hart uit te bouwen voor de Kievitwijk. Het geheel van hoofdkwartier voor sociale organisaties, secretariaat van stRaten-generaal en buurtcentrum kan meer worden dan de som van de delen.

In april 2005 diende projectontwikkelaar Robelco een nieuwe bouwaanvraag in voor het bouwcomplex op het Kievitplein. Dat was voor de wijkcomités het eerste signaal dat ze er goed aan hadden gedaan om hun stem te verheffen.

De aankoop van het klooster door de Provincie zien ze als een tweede belangrijke moment.

Volgen hopelijk nog: een veel beter uitgetekend openbaar domein voor de hele wijk. Op 1 juli gaf de stad Antwerpen daartoe alvast een nieuwe opdracht aan het architectenbureau Studiegroep Omgeving.

En: een nieuwe toekomst voor de Copernicussite, die de sleutel vormt tot het mee opwaarderen van zowel het Kievitcomplex, het klooster als het openbaar domein.

De Ploeg wil hierbij uitdrukkelijk de paters en de Provincie bedanken, maar ook de krakers die een cruciale rol speelden door te doen wat ze deden, en, last but not least, stRaten-generaal.

Dit doet deugd, en nu tijd voor een feest. Ergens in oktober, in de kerk.