Antwerpen, 22 februari 2003

Aan : Vlaamse Commissie voor Ruimtelijke Ordening Afdeling Stedenbouwkundige Vergunningen

Geachte Dames en Heren,

Betreft : bezwaarschrift tegen het ontwerp van gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan Kievitplein

Met aandacht hebben we de uiteenzettingen gevolgd op de informatie-avond op 6 januari 2003.

Wij formuleren de volgende bezwaren betreffende het gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan:

Algemeen :

1. Het GRUP legt geen enkele beperking op aan de hoogte van de gebouwen, behalve wanneer het gaat over de aanvliegroute naar de luchthaven van Deurne. Dit is onaanvaardbaar. Nochtans stelt de studie van MVRDV voor de hoogte te beperken tot de hoogte van de stationskoepel om “te komen tot één harmonieus geheel waarin de bestaande buurt en het nieuwe Antwerpen-Centraal samensmelten".
   
   
   1. Beperk de maximale bouwhoogte tot de hoogte van het centraal station en combineer dit met een set-back van 45°.
      
      
   2. Hoogbouw haalt het zonlicht uit de buurt. Zeker wanneer de stroken open ruimte, zoals nu voorgesteld, worden georiënteerd van oost naar west. Een open ruimte van 8 meter is – in combinatie met hoge gebouwen – bovendien te smal om zonlicht in toe te laten. Dit zal zijn invloed doen gelden op het nieuwe station, dat wordt voorgesteld als een zee van licht en ruimte. Aangezien alle gebouwen ten oosten en ten zuiden hiervan komen, zal er niet veel "zee van licht" zijn.
      
      
   3. Hoogbouw is beter geplaatst daar waar er al hoogbouw is. We verwijzen naar de plannen die worden gemaakt om de Pelikaansstraat te ontwikkelen (zie ook volgende punt).
   
   
   
2. De verhouding tussen wonen, kantoren en publieke ruimten die in het GRUP wordt voorgesteld is te weinig gespecificeerd.
   
   
   1. Momenteel is de omgeving Kievitplein een woonbuurt. Het percentage woningen en diensten dat voorzien wordt in het GRUP is onvoldoende. Om te garanderen dat de woonfunctie en publieke functie tot ontwikkeling kunnen komen, moet een minimum van 30% woningen en 30% publieke ruimten vastgelegd worden.
      
      
   2. Het feit dat er geen grens wordt gesteld aan hoe ver men wil gaan in kantoorontwikkeling en andere "harde functies" maakt de verleiding groter voor speculanten om huizen op te kopen en te laten leegstaan voor rendabelere projecten. Het minimum percentage woningen schrikt hen niet af. Als zij zouden gedwongen worden om appartementen te voorzien, zullen het dure appartementen worden voor een begoede middenklasse zoals de residenties rond het Brusselse Noordstation. Dit strookt niet met wat MVRDV voorziet als "gezonde mix" tussen bestaande woningen en wat gepland is. Het niet vastleggen van hoe ver men wil gaan in kantoorontwikkeling is op stedenbouwkundig vlak een grote nalatigheid. Op termijn creëert men op die manier dichtgepakte kantoorwijken zoals rond de Brusselse Stations, met hier en daar een appartementscomplex en verder heel wat in de schaduw verkrottende woonhuizen die niet meer aantrekkelijk zijn. Het feit dat de stad Antwerpen stelt dat al deze woningen in waarde zullen stijgen door de HST-functie (zie verslag infoavond 6/1) is alvast de eerste jaren dan ook meer wishfull thinking dan werkelijkheid. Te noteren hierbij is dat in Brussel de afstand tussen de gebouwenblokken heel groot is, en geen armzalige acht meter.
   3. Het Kievitplein is niet de aangewezen plaats om veel kantoorruimte te gaan ontwikkelen. Er zijn in de stad Antwerpen momenteel voldoende beschikbare plaatsen om kantoren te bouwen. We verwijzen naar de plannen om kantoren te bouwen of reeds bestaande kantoorgebouwen aan de ring (Ring Center), project De Veldekes, de kop van het spoorwegemplacement (huidige ABX-locatie), het Eilandje, de leegstaande site aan de Pelikaansstraat, rond het nieuwe justitiepaleis en de mogelijkheden rond het Astridplein. Bovendien is er al veel leegstand van kantoren in en rond de stad.
   
   
   
3. Het ruimtelijk structuurplan Vlaanderen stelt dat open ruimte schaars is en zoveel mogelijk moet behouden worden. Daarom moet de ruimte naast het geplande stationsgebouw een open ruimte blijven. Zeker omdat in de buurt al weinig open ruimte aanwezig is.
   
   
4. In het GRUP is er onvoldoende aandacht voor de doorstroom van het verkeer van en naar het Kievitplein en voor de parkeerproblemen die de ontwikkelingen met zich mee gaan brengen.
   
   
   1. e parkeerdruk in de buurt is nu al ondraaglijk. Om te vermijden dat werknemers van de te bouwen kantoren hun auto’s op straat parkeren, moet er bewonersparkeren worden ingevoerd in de ruime omgeving.
      
      
   2. De mobiliteitsstudie heeft uitgewezen dat de Plantin-Moretuslei nu al verzadigd is. De potentiele 1300 extra auto’s kunnen daar niet meer bij.
      
      
   3. Het aanleggen van 1300 parkeerplaatsen op deze site is onnodig. In Brussel hanteert men de norm van 1 parkeerplaats per 200 m² kantoorruimte.
      
      
   4. De goede ontsluiting van de stationsbuurt met het openbaar vervoer, is een extra argument tegen de aanleg van 1300 parkeerplaatsen. Deze ontsluiting met het openbaar vervoer is voor sommige bedrijven (Alcatel) juist een argument om zich hier te vestigen.
      
      
   5. Er wordt geen rekening gehouden met de belasting van de buurt door het extra verkeer van toeleveringsdiensten e.a. voor de geplande kantoren en horeca.
   
   
   
5. De vormgeving van de gebouwen moet harmonieus aansluiten op de ruime omgeving. Voor het behoud van een aangename woonomgeving moeten er eisen gesteld worden wat betreft architectuur. De plannen voorzien enkel dat zal gekozen worden voor rechthoekige blokken van 12 verdiepingen of hoger zoals in alle megaprojecten.
   
   

   Naast de bovenstaande bezwaren, zijn er nog een aantal bijkomende bezwaren voor de verschillende zones:

   Voor wat betreft zone "A" (huidige locatie Eurotel) :

6. De rots van de Zoo en de gebouwen errond zijn beschermd stadsgezicht. Hoge gebouwen pal naast de Zoo zullen dit stadsgezicht schaden. De hoogte van de gebouwen zal bovendien hinderlijk zijn voor de Zoo, aangezien het zuidelijk deel van de Zoo, waar tropische dieren gehuisvest zijn, de hele winter en in de zomer nog een groot deel overdag van zon zal verstoken zijn.

   Voor wat betreft zone "B" (Van Spangenstraat - Stoomstraat - Lange Kievitstraat) en zone "C" (begrensd door Van Immerseelstraat en Van Spangenstraat) :

7. Er zijn in de buurt geen alternatieven voor herhuisvesting voorzien voor de synagoge, het Scoutel en een aantal scholen. Deze openbare instellingen vervullen een belangrijke publieke functie in de buurt en moeten op hun huidige locatie behouden blijven. Er moet rekening gehouden worden met de aanwezigheid van de synagoge en drie joodse scholen (Stoomstraat, Van Spangenstraat en Van Immerseelstraat). De school aan de Van Immerseelstraat heeft destijds, bij de oprichting, van het stadsbestuur (weliswaar een vorige legislatuur, maar toch…) de verzekering gekregen dat de buurt rustig zou blijven.
   
   
8. De aanwezigheid van duizenden vierkante meter hoogbouw en het aanzuigeffect ervan in deze zone stelt vragen bij wat genoemd wordt "lokaal verkeer" voorbij de tunnel die naar de parkeergarage gaat. Vraag is of de kinderen nog zonder volwassen begeleiders naar school kunnen. Hiervoor is verbod van verkeer gewenst, door het plaatsen van bv. paaltjes.
   
   
9. Er moeten voorzieningen getroffen worden voor de bewoners die zullen moeten verhuizen in het raam van de onteigeningen, bijvoorbeeld begeleiding voorzien van zij die hier momenteel huren en elders een betaalbare huurwoning moeten vinden. Dit om te voorkomen dat er sociale verdringing optreedt.

   Voor wat betreft zone "D" : Moretuspark.

10. De omgeving heeft weinig open ruimte. In punt 3 verwezen we al naar het ruimtelijk structuurplan Vlaanderen. Zone "D" moet daarom volledig als park worden ingericht met een algeheel bouwverbod. Het bestaande groen in de Van Immerseelstraat (vlier, laurierkers, Japanse kerselaars, etc.) kan gebruikt worden voor de aanleg van het park. Het wordt gekoesterd door de bewoners.
    
    
11. In het GRUP is geen sprake van voorzieningen voor de jeugd. Die moeten er komen in het aan te leggen park. Reeds jaren vraagt de jeugd een trapveld en speeltuigen. De buurt is rijk aan gezinnen met veel jonge kinderen. Velen spelen nu op straat. In de vernieuwde situatie wordt dat gevaarlijk. Indien hier een speelplein zou komen, moeten er ook veilige oversteekplaatsen komen, en moet de snelheid van het verkeer afgeremd worden.

Tenslotte:

Wij vragen u rekening te houden met alle hierboven genoemde bezwaren bij het aanpassen van het GRUP. Onze bekommernis is de kwaliteit van onze leefomgeving te behouden en misschien zelfs te verbeteren, zodat wij niet ook de stad moeten ontvluchten.